Eğitmenle oyun oynayan çocuk Blog
Aileler için•4 dk okuma

Yaratıcı drama çocuk oyuncuya ne kazandırır?

Hazırlayan: Çocuk Ajansı

Yirmi yıllık bir cast direktörü, drama atölyesine giden okul çağı çocukların seçmede neyi farklı yaptığını ve velinin neye bakması gerektiğini anlatıyor.

Seçme odasına giren bir çocuğun ilk on saniyesi bana çoğu zaman yeterli bilgiyi verir. Ezberlediği repliği ne kadar düzgün okuduğuna bakmam. Ona beklemediği bir şey söylendiğinde ne yaptığını izlerim. Yirmi yılı aşkın süredir seçme yönetiyorum ve velilerden en sık duyduğum sorulardan biri şu: Yaratıcı drama çocuk oyuncuya gerçekten bir şey katar mı, yoksa sadece hafta sonu oyalanacak bir etkinlik mi? Cevabım kısa değil ama net.

Seçme odasında ilk gördüğüm şey

Okul çağındaki çocuklarla çalışırken metni bir kenara bırakıp küçük bir durum veririm. “Arkadaşının doğum günü partisine geldin ama orada kimseyi tanımıyorsun” gibi. Bazı çocuklar donar, annesine bakar, omuz silker. Bazıları ise hemen odanın köşesine geçer, çekingen bir şekilde etrafı süzer, masadan bir bardak alıyormuş gibi yapar, birine selam vermeye çekinir. Yıllar içinde fark ettim ki ikinci grupta drama atölyesine gitmiş çocuklar belirgin biçimde daha fazla. Bunu bir araştırma sonucu olarak söylemiyorum, gözümün alıştığı bir şey olarak söylüyorum.

Başvuru öncesinde aile rehberimizdeki hazırlık önerilerine göz atabilir, aileler için blog yazılarımız sayfasındaki diğer başlıkları inceleyebilirsiniz. Hazır olduğunuzda çocuk oyuncu ön başvuru formunu birkaç dakikada doldurabilirsiniz. Benzer bir konu için Seçmede çocuktan şarkı ya da şiir istenir mi? ve Seçmede çocuktan yabancı dilde konuşması istenir mi? yazılarını da okuyabilirsiniz.

Bir örnek vereyim, adı Deniz olsun, on yaşında bir oğlan. Bir yoğurt reklamı için çağırmıştık. Çekim provasının ortasında metni unuttu. Bu yetişkin oyuncuların bile başına gelir. Ama durmadı; repliğin anlamını kendi kelimeleriyle söyledi, sonra güldü ve sahneye devam etti. Rolü alıp almadığı burada önemli değil. Önemli olan, bir şey ters gittiğinde paniğe kapılmak yerine oyunun içinde kalabilmesiydi. Bu alışkanlık çoğunlukla drama atölyelerinde oluşur.

Yaratıcı drama çocuk oyuncuya ne öğretir, ne öğretmez?

Burada dürüst olmak gerekiyor. Yaratıcı drama bir oyunculuk okulu değildir. Amacı çocuğu kameraya hazırlamak değil; doğaçlama, canlandırma ve grup oyunlarıyla kendini ifade etmesini, kendini başkasının yerine koyabilmesini sağlamaktır. Yaratıcı drama çocuk için bir yetenek yarışması da sayılmaz; iyi bir atölyede kimse “en iyi” ilan edilmez.

Kazandırdıklarını sette her gün görürüm. Dinlemeyi öğretir, yani karşısındakinin repliğine ezberden değil gerçekten tepki vermeyi. Hayal gücüyle çalışmayı öğretir; sette çocuk çoğu zaman orada olmayan bir şeye bakar, yeşil bir perdeye ya da boş bir duvara. Grup içinde sırasını beklemeyi, yönlendirme almayı öğretir. Yönetmen “bu sefer biraz daha yavaş” dediğinde bunu kişisel bir eleştiri gibi algılamamak, küçük bir çocuk için hiç de kolay değildir.

Öğretmediklerini de bilmek lazım. Kamera açısı, yere işaretlenmiş noktaya basmak, aynı sahneyi on kez aynı şekilde tekrar edebilmek setin teknik dilidir ve kendi başına öğrenilir. Bazı veliler drama sertifikasını özgeçmişte büyük bir kalem sanıyor. Ben sertifikaya bakmam, çocuğa bakarım.

Okul çağında zamanı nasıl bölüştürmeli?

Okul çağındaki bir çocuğun önceliği okuludur. Bunu her veliye söylerim. Haftada bir drama atölyesi çocuğu yormaz, aksine pek çok çocuk için bir nefes alma alanıdır. Ama atölye, dersler, seçmeler ve çekimler üst üste bindiğinde çocuk bu işi bir yük olarak görmeye başlar. Seçme odasında bunu hemen anlarım; yorgun bir çocuğun gözleri dalgındır, oyuna girmez.

Çekim aşamasına gelindiğinde bilmeniz gerekenler de var. Çocuk setlerinde velinin yazılı rızası alınır; veli ya da yasal temsilci çekim boyunca sette, çocuğun yanında bulunur. Çalışma süresi ve mola düzeni yetişkinlerinkinden farklı planlanmalı, okul günleri ve sınav dönemleri hesaba katılmalıdır. Bunları sormaktan çekinmeyin. Ciddi bir yapım bu sorulardan rahatsız olmaz, hatta sormayan veliyi ben daha çok merak ederim.

Bir atölye seçerken baktığım üç şey

Veliler bazen hangi kursu önerdiğimi sorar. İsim vermem ama neye bakmaları gerektiğini anlatırım. Birincisi eğitmenin çocuklarla çalışma deneyimi. Drama eğitmenliği ayrı bir uzmanlıktır; iyi bir oyuncu her zaman iyi bir çocuk eğitmeni olmayabilir. İkincisi grubun büyüklüğü ve yaş aralığı. Yedi yaşındaki bir çocukla on üç yaşındaki bir genci aynı grupta görmek beni düşündürür. Üçüncüsü atölyenin vaatleri. “Bizden çıkan çocuklar dizilerde oynuyor” diye başlayan bir tanıtım bende soru işareti bırakır. Hiçbir atölye çocuğunuza rol garantisi veremez, vermemeli de.

Bir de şunu izleyin: Çocuğunuz atölyeden nasıl dönüyor? Neşeli, anlatacak bir şeyi olan bir çocuk doğru yerdedir. Sessizleşen, bir sonraki hafta gitmek istemeyen bir çocuk varsa, o ortamın ona uygun olup olmadığını onunla konuşmak gerekir.

Benim size önerim

Çocuğunuz oyunculuğa meraklıysa, ilk iş bir ajansa koşmak yerine onu bir drama atölyesine yazdırmak bence daha sağlıklı bir başlangıç. Orada hem kendini dener hem de bu işi gerçekten sevip sevmediğini anlar. Siz de onu bu ortamda izleme fırsatı bulursunuz. Bir süre sonra hâlâ istekliyse ve bunu bir oyun gibi yaşıyorsa, seçmelere çok daha hazır gelir. O noktada isterseniz başvuru formunu doldurabilirsiniz.

Yıllar içinde öğrendiğim şu: Kamera önünde rahat duran çocuklar, kendini ifade etmekten korkmayan, kurallara uyarken oyunu da elden bırakmayan çocuklardır. Yaratıcı drama çocuk oyuncuya tam olarak bunu kazandırabilir. Gerisi zamana, sabra ve biraz da şansa kalmış.

Konuyla ilgili “Kamera karşısında çekingen çocukla çalışma” ve “Çocuk reklamında doğal oyunculuk için evde prova” yazılarımıza da göz atabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Yaratıcı drama atölyesine kaç yaşında başlanabilir?

Okul öncesi yaşlar için hazırlanmış gruplar da vardır, ilkokul çağı için olanlar da. Önemli olan yaştan çok grubun çocuğun yaşına göre kurulmuş olması ve oyunların ona uygun seçilmesidir. Çocuğunuzun ilgisi ve isteği belirleyici olmalı.

Drama eğitimi almamış bir çocuk seçmelerde geri mi kalır?

Hayır, seçmeye çağrılmak için böyle bir şart yoktur. Doğal, rahat ve yönlendirmeye açık bir çocuk hiç atölyeye gitmeden de iyi bir izlenim bırakabilir. Drama yalnızca bu rahatlığı geliştirmeye yardımcı olan bir ortamdır.

Çocuğum çok utangaç, drama ona iyi gelir mi?

Utangaç çocukların bir kısmı drama atölyelerinde zamanla açılır, çünkü ortam yargılayıcı değil oyun odaklıdır. Ancak çocuğu zorlamadan, onun temposuna saygı göstererek ilerlemek gerekir. İlk derslerde yalnızca izlemek isteyebilir, bu da normaldir.